ŞİRKET KURULUŞU • 6102 S. TTK ŞAHIS ŞİRKETLERİ REHBERİ
Mevzuat Dayanağı: 6102 S. TTK (Md. 124, 211–303) & 193 S. GVK (Md. 37) Güncelleme: 13 Kasım 2026
Kollektif Şirket Nedir? Özellikleri, Vergilendirmesi ve Kurulum Süreci (2026)
Girişimcilik dünyasında çeşitli iş modelleri ve şirket yapıları, işletmelerin ihtiyaçlarına, ortaklık ilişkilerine ve hedeflerine göre şekillenmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 124. maddesinde ticaret şirketleri; “Şahıs Şirketleri” (Kollektif ve Adi Komandit Şirket) ile “Sermaye Şirketleri” (Anonim, Limited ve Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket) olarak iki ana gruba ayrılmıştır. Şahıs şirketleri arasında en köklü model olan Kollektif Şirket; ortakların hem yönetim hem de sorumluluk açısından doğrudan işin içinde yer aldığı, karşılıklı güvene dayalı bir ticaret şirketi modelidir. Bu modelde şirket bağımsız bir tüzel kişiliğe sahip olmakla birlikte, ortaklar şirketin borçlarından ikinci derecede kendi kişisel mal varlıkları ile sınırsız ve müteselsilen sorumludur.
En Az 2 Gerçek Kişi Sadece Gerçek Kişiler Ortak Olabilir (TTK Md. 211)
0 TL Asgari Sermaye Kanuni Asgari Sermaye ve Blokaj Zorunluluğu Yoktur
%15 – %40 Vergi Ortaklar Payları Oranında Gelir Vergisi Öder (GVK Md. 37)
1. Sınıf Tacir (Bilanço) Tüzel Kişilik, MERSİS Kaydı ve e-Defter Mükellefiyeti
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'na (TTK m.211) Göre Kollektif Şirket Nedir?
Kollektif şirket; yürürlükteki 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 211. maddesinde (mülga 6762 sayılı Kanun m.153'ün karşılığı olarak) şu şekilde tanımlanmaktadır: “Kollektif şirket, ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla, gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamış olan şirkettir.”
Bu şirket türü, ticari faaliyetlerini tek başına (gerçek kişi şahıs işletmesi olarak) yürütmek yerine güvendiği ortaklarla tüzel kişilik çatısı altında birleştirmek isteyen girişimciler için tasarlanmıştır. Kollektif şirketlerde kanuni bir asgari sermaye koyma zorunluluğu bulunmamaktadır ve ortaklar emeklerini (şahsi çalışmalarını), ticari itibarlarını, nakit paralarını veya ayni varlıklarını sermaye olarak şirkete koyabilirler (TTK m.127). Ortakların şirket borçlarından dolayı tüm şahsi malvarlıklarıyla sınırsız sorumlu olması nedeniyle, kollektif şirketler uygulamada çoğunlukla birbirine tam güven duyan aile bireyleri veya yakın meslektaşlar tarafından tercih edilmektedir.
Kritik Vergi Hukuku Kuralı: Kollektif Şirket Nasıl Vergilendirilir? (GVK Md. 37 & VUK)
• Kurumlar Vergisi Mükellefi Değildir, Gelir Vergisine Tabidir: Kollektif şirketler Ticaret Siciline tescille tüzel kişilik kazanır (TTK m.125) ve VUK hükümleri uyarınca 1. Sınıf Tacir (Bilanço Esası / e-Defter) olarak defter tutar. Ancak 5520 sayılı KVK uyarınca şahıs şirketi statüsünde oldukları için Kurumlar Vergisi ödemezler! 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 37. maddesi uyarınca kollektif şirketin yıl sonunda elde ettiği net kâr, ortakların ortaklık payları oranında doğrudan ortakların şahsi “Ticari Kazancı” sayılır ve her ortak kendi payına düşen kazancı %15'ten %40'a uzanan artan oranlı Gelir Vergisi Beyannamesi ile beyan eder.
• KDV ve Stopajda Mükellef Şirkettir: Gelir vergisi ortaklar adına tarh edilirken; Katma Değer Vergisi (KDV), Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MUHSGK) ile Damga Vergisi yönünden vergi mükellefi ve sorumlusu doğrudan doğruya kollektif şirketin tüzel kişiliğidir.
Kollektif Şirketin Temel ve Yapısal Özellikleri Nelerdir? (TTK m.211–303)
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde kollektif şirketlerin işleyiş prensipleri ve temel hukuki özellikleri şunlardır:
-
1. Sadece Gerçek Kişiler Ortak Olabilir (En Az 2 Ortak): Kollektif şirket en az 2 gerçek kişi tarafından kurulabilir; ortak sayısı için kanunda bir üst sınır bulunmamaktadır. Ancak Anonim veya Limited şirket gibi tüzel kişiler kollektif şirkete ortak olamaz (TTK m.211).
-
2. Ticaret Unvanı Zorunluluğu (TTK m.42): Kollektif şirketin ticaret unvanında, tüm ortakların veya en az bir ortağın adı ve soyadı ile şirketi ve türünü gösterecek bir ibarenin (örneğin "Ahmet Yılmaz ve Ortakları Tekstil Ticaret Kollektif Şirketi") yer alması zorunludur.
-
3. Asgari Sermaye ve Banka Blokajı Şartı Yoktur: Limited (50.000 TL) ve Anonim (250.000 TL) şirketlerin aksine kollektif şirket kuruluşunda kanuni bir asgari sermaye tutarı aranmaz; ortaklar nakit para dışında ticari emeklerini veya taşınır/taşınmaz mallarını da sermaye olarak koyabilirler.
-
4. İkinci Derecede, Sınırsız ve Müteselsil Sorumluluk (TTK m.236–237): Ortaklar, şirketin borç ve taahhütlerinden dolayı müteselsilen ve bütün malvarlıklarıyla sınırsız sorumludur. Ancak bu sorumluluk “ikinci derecede” bir sorumluluktur: Alacaklılar önce şirket tüzel kişiliğine başvurmalı; borç şirketten tahsil edilemezse veya şirket sona ermişse ortakların şahsi malvarlıklarına başvurabilirler.
-
5. Yönetim ve Temsil Yetkisi (TTK m.218): Kollektif şirketlerde sermaye şirketlerindeki gibi "Yönetim Kurulu" veya "Genel Kurul" organları yoktur. Aksi şirket sözleşmesinde kararlaştırılmamışsa, ortaklardan her biri ayrı ayrı şirketi yönetme ve temsil etme hak ve görevine sahiptir. Ancak şirket sözleşmesiyle veya ortakların çoğunluk kararıyla yönetim işleri ortaklardan birine, birkaçına veya dışarıdan bir müdüre bırakılabilir.
-
6. Olağan ve Olağanüstü Kararlarda Oy Nisabı (TTK m.223): Şirketin olağan ticari işleri (alım, satım, tahsilat) yönetim yetkisine sahip ortaklarca yürütülürken; bağış yapmak, kefil olmak, taşınmaz satmak veya ticari vekil atamak gibi olağanüstü işlerde ve şirket sözleşmesi değişikliklerinde tüm ortakların oybirliği şarttır.
-
7. Kâr ve Zarar Paylaşımı (TTK m.227): Kâr ve zararın paylaşım oranları şirket sözleşmesinde serbestçe belirlenebilir; sözleşmede hüküm yoksa 4721 sayılı TMK/TBK adi şirket hükümleri uyarınca ortakların koydukları sermaye ne olursa olsun kâr ve zarar eşit paylaştırılır.
-
8. Rekabet Yasağı (TTK m.230): Bir ortak, diğer ortakların açık onayı olmaksızın şirketin yaptığı ticari işler türünden bir işi kendi veya başkası hesabına yapamaz ve aynı alanda faaliyet gösteren başka bir şirkete sınırsız sorumlu ortak veya yönetici olarak giremez.
-
9. Sosyal Güvenlik Statüsü (4/b Bağ-Kur): Kollektif şirketin tüm ortakları, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b (Bağ-Kur) bendi kapsamında sigortalı sayılır.
Kollektif Şirket Kurmanın Avantajları ve Dezavantajları
AVANTAJLAR & YARARLAR
Kollektif Şirket Avantajları Nelerdir?
Özellikle küçük ve orta ölçekli ortaklı girişimlerde kollektif şirket şu avantajları sunar:
RİSKLER & DEZAVANTAJLAR
Kollektif Şirket Kurmanın Dezavantajları
Günümüzde girişimcilerin kollektif şirket yerine çoğunlukla Limited veya Anonim şirketi tercih etmesinin temel nedenleri şunlardır:
Kollektif Şirket Nasıl Kurulur? (2026 Kurulum Adımları ve Gerekli Belgeler)
Kollektif şirket kurmak isteyen en az iki gerçek kişinin MERSİS, Noter, Ticaret Sicili Müdürlüğü, Vergi Dairesi ve SGK nezdinde tamamlaması gereken **5 temel kuruluş adımı** şunlardır:
-
1. Ticaret Unvanı ve NACE Kodunun Belirlenmesi: Ortaklardan en az birinin adını ve soyadını, faaliyet konusunu ve
“Kollektif Şirket” ibaresini içeren özgün bir ticaret unvanı ile
6 haneli NACE faaliyet kodu seçilir.
-
2. MERSİS Üzerinden Şirket Sözleşmesinin Hazırlanması (TTK m.212–213): Ortakların kimlik ve yerleşim yeri bilgileri, şirketin merkezi, işletme konusu, her ortağın koymayı taahhüt ettiği sermaye tutarı/niteliği ve şirketi temsil/ilzama yetkili olanların imza şeklini içeren yazılı şirket sözleşmesi MERSİS sisteminde hazırlanır ve kurucu ortakların imzaları noterce onaylanır (veya Ticaret Sicili Müdürü huzurunda imzalanır).
-
3. 15 Gün İçinde Ticaret Siciline Tescil ve TTSG İlanı (TTK m.215): Noter onayından itibaren 15 gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne başvurularak tescil yapılır. Şirket, Ticaret Siciline tescil edildiği anda tüzel kişilik kazanır ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde (TTSG) ilan edilir.
-
4. Gerekli Kuruluş Belgelerinin Teslimi: Tescil başvurusunda; 1) Noter onaylı şirket sözleşmesi, 2) Ortakların nüfus cüzdanı fotokopileri ve yerleşim yeri belgeleri, 3) Temsile yetkili ortakların/müdürlerin imza beyannameleri, 4) Kira sözleşmesi (veya tapu fotokopisi) ve 5) Oda kayıt beyannamesi ibraz edilir.
-
5. Vergi Dairesi, e-Defter ve SGK Tescilleri: Şirket tüzel kişiliği adına 10 haneli Vergi Kimlik Numarası (VKN) ile KDV ve Muhtasar mükellefiyeti, her bir ortak adına ise Gelir Vergisi ve Geçici Vergi mükellefiyeti açılır; ticari defterler (e-Defter) ve SGK kayıtları tamamlanır.
2026 Yılı Kollektif, Komandit, Limited ve Anonim Şirket Karşılaştırma Tablosu
Hangi şirket tipinin iş modeliniz için daha mantıklı olduğunu değerlendirebilmeniz için hazırladığımız 2026 yılı güncel karşılaştırma tablosu:
| KARŞILAŞTIRMA KRİTERİ |
KOLLEKTİF ŞİRKET (TTK 211) |
KOMANDİT ŞİRKET (TTK 304) |
LİMİTED ŞİRKET (LTD) |
ANONİM ŞİRKET (A.Ş.) |
| Hukuki Statüsü ve Tüzel Kişilik |
Şahıs Şirketi
(Tüzel Kişiliği Var) |
Şahıs Şirketi
(Tüzel Kişiliği Var) |
Sermaye Şirketi
(Tüzel Kişiliği Var) |
Sermaye Şirketi
(Tüzel Kişiliği Var) |
| Ortak Sayısı ve Niteliği |
En az 2 Gerçek Kişi
(Tüzel kişi ortak olamaz) |
En az 2 Ortak
(1 Komandite + 1 Komanditer) |
1 – 50 Ortak
(Gerçek veya Tüzel Kişi) |
En Az 1 Ortak – Sınırsız
(Gerçek veya Tüzel Kişi) |
| 2026 Asgari Sermaye Şartı |
Asgari Sermaye Yok |
Komanditer ortak için sermaye şartı var |
50.000 TL
(Blokesiz – 24 Ay Süre) |
250.000 TL
(Min. %25 Banka Blokajlı) |
| Yönetim ve Temsil Organı |
Ortaklar / Müdür
(Her ortağın yönetim hakkı var) |
Komandite Ortaklar
(Sınırsız sorumlu ortaklar) |
Genel Kurul ve Müdür / Müdürler Kurulu |
Genel Kurul ve Yönetim Kurulu |
| 2026 Vergilendirme Rejimi |
%15 – %40 Artan Oranlı Gelir Vergisi (Ortaklar öder) |
%15 – %40 Artan Oranlı Gelir Vergisi (Adi komanditte) |
%25 Sabit Kurumlar Vergisi |
%25 Sabit Kurumlar Vergisi |
| Borçlardan Sorumluluk |
Tüm şahsi malvarlığı ile Sınırsız ve Müteselsil |
Komandite: Sınırsız
Komanditer: Sınırlı |
Ticari borçta Sınırlı
Kamu borcunda Hisse Oranında |
Ortakların Sorumluluğu Yok
(Sadece YK sorumlu) |
💡 IFASTURK ile İş Modelinize En Uygun Şirketi Güvenle Kurun!
Kollektif şirket, Şahıs işletmesi, Limited şirket veya Anonim şirket arasında karar verirken vergi yükünüzü ve hukuki sorumluluklarınızı uzman mali müşavirlerimizle analiz edin. IFASTURK olarak, şirket kuruluşu ve yasal prosedürler konusunda uzman ekibimizle tüm adımlarda size rehberlik ediyor ve işlemlerinizi hızlı, ekonomik ve sorunsuz bir şekilde tamamlamanızı sağlıyoruz. Detaylı bilgi için İletişim Formumuz veya 0 (212) 908 06 60 numaralı telefonumuz üzerinden hemen bizimle iletişime geçin!
Ücretsiz Şirket Türü Analizi ve Kuruluş İçin Online Randevu Alın →
Kollektif Şirket Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (2026)
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca kollektif şirketin tanımı ve ortaklık şartları şunlardır:
- 1) Hukuki Tanımı: Ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlandırılmamış olan, tüzel kişiliğe sahip bir şahıs şirketidir,
- 2) Ortak Sayısı: En az 2 gerçek kişi tarafından kurulur (ortak sayısı için kanuni bir üst sınır yoktur),
- 3) Tüzel Kişi Yasağı: Kollektif şirkete yalnızca gerçek kişiler ortak olabilir; Anonim/Limited şirketler, dernekler veya vakıflar gibi tüzel kişiler ortak olamaz.
Kollektif şirketlerin vergilendirme rejimi 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca şu şekilde işler:
- 1) Kurumlar Vergisi Mükellefi Değildir: Kollektif şirketler tüzel kişiliğe sahip olmakla birlikte şahıs şirketi statüsünde olduklarından Kurumlar Vergisi ödemezler,
- 2) Ortaklar Gelir Vergisi Öder (GVK Md. 37): Şirketin yıl sonunda elde ettiği ticari kazanç, ortakların hisseleri oranında doğrudan ortakların şahsi Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesine (%15 – %40 artan oranlı dilimler) dahil edilerek vergilendirilir,
- 3) KDV ve Stopaj Mükellefiyeti: Katma Değer Vergisi (KDV), Muhtasar (Stopaj) ve Damga Vergisi yönünden mükellef ve sorumlu ise doğrudan kollektif şirketin tüzel kişiliğidir.
Kollektif şirket ile sermaye şirketleri (Limited ve Anonim Şirket) arasındaki 3 temel fark şunlardır:
- 1) Borçlardan Sorumluluk: Kollektif şirkette ortaklar şirket borçlarından tüm şahsi malvarlıklarıyla sınırsız ve müteselsilen sorumludur; Limited ve Anonim şirketlerde ise ticari borçlardan sorumluluk şirketin malvarlığı ile sınırlıdır,
- 2) Asgari Sermaye Şartı: Kollektif şirkette kanuni bir asgari sermaye şartı yoktur; 2026 yılında Limited şirkette en az 50.000 TL, Anonim şirkette ise en az 250.000 TL asgari sermaye zorunludur,
- 3) Vergi Oranı ve Tür Değiştirme: Kollektif şirket ortakları %15–%40 artan oranlı Gelir Vergisi öderken, LTD ve A.Ş. %25 sabit Kurumlar Vergisi öder. Ayrıca mevcut bir kollektif şirket TTK m.180–193 uyarınca vergisiz olarak Limited veya Anonim şirkete dönüştürülebilir.
Paylaş
