Türkiye’de teknoloji tabanlı girişimlerin ve yenilikçi şirketlerin rekabet gücünü artırmak amacıyla uygulanan 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ve ilgili uygulama yönetmeliği, işletmelere çok önemli vergi ve maliyet avantajları sunuyor. Yapılan düzenlemeler ve güncel mevzuat uygulamalarıyla birlikte, Ar-Ge indirimi ve teşviklerinin kapsamı oldukça genişletilmiş durumda.
Güncellenen uygulama prensiplerini iki temel eksende incelemek mümkün: İlki, işletmelerin sahada karşılaştığı belirsizlikleri gideren ve mevcut uygulamalara netlik kazandıran kurallar; ikincisi ise teşvik şemsiyesini büyüten yeni harcama kalemleri ve girişim sermayesi fonu yükümlülükleri. Gelin, şirketinizin finansal yükünü hafifletecek bu 6 kritik düzenlemeyi tüm detaylarıyla inceleyelim:
-
01
Saha Çalışmalarında Yol ve Konaklama Giderlerinin İndirime Dahil Edilmesi
Geçmiş dönemlerde Ar-Ge veya tasarım merkezi sınırları dışında geçirilen sürelere dair harcamalar teşvik kapsamı dışında tutuluyordu. Yapılan yönetmelik değişikliği ile bu kısıtlama tamamen kaldırıldı. Artık proje personellerinizin Ar-Ge ve tasarım merkezi dışında yürüttüğü faaliyetlerle doğrudan ilişkili olan gerçek yol giderleri, konaklama ve gündelik gibi ödemeleri doğrudan Ar-Ge indirimine konu edebilirsiniz.
-
02
Ofis ve Kırtasiye Sarf Malzemelerinde Kapsam Genişlemesi
Ar-Ge ve tasarım merkezlerinin günlük operasyonlarında önemli bir yer tutan büro ve kırtasiye malzemeleri üzerindeki kısıtlama yürürlükten kaldırıldı. Bu düzenleme sayesinde, Ar-Ge ve tasarım merkezleri bünyesinde tüketilen ofis ve kırtasiye sarf malzemelerine ait faturalar doğrudan Ar-Ge indirimi hesaplamalarına dahil edilebiliyor.
Önemli Ayrım: Belgesi olan bir Ar-Ge veya Tasarım Merkezi niteliği taşımayan, yalnızca proje bazlı indirimden (Madde 3/A veya kamu destekli proje) yararlanan işletmeler kırtasiye giderlerini bu indirimde kullanamazlar.
-
03
Lojistik, Kurye ve Haberleşme Harcamalarının Netleştirilmesi
Yenilikçi projelerin yürütülmesi esnasında numune gönderimi ve evrak trafiği kritik bir rol oynar. Yönetmelikte daha önce genel bir ifadeyle "haberleşme giderleri" olarak geçen madde detaylandırıldı. Artık Ar-Ge ve tasarım merkezlerinin projeyle ilişkili posta, kargo, kurye ve benzeri tüm iletişim harcamaları hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde indirim kapsamına alındı.
-
04
Dışarıdan Alınan Bilimsel ve Hukuki Danışmanlık Hizmetleri
İnovasyon süreçleri sadece laboratuvar çalışmalarıyla sınırlı değildir; sürecin patent, fikri mülkiyet ve akademik doğrulama boyutları da bulunur. Normal bakım ve onarım giderleri hariç olmak üzere; işletme dışındaki yerli veya yabancı kurumlardan alınan test, analiz, laboratuvar ve teknik destek hizmetlerinin yanı sıra hukuki ve bilimsel danışmanlık hizmetleri de açıkça teşvik kapsamına dahil edildi. 5746 sayılı Kanun'dan yararlanan tüm işletmeler, bu danışmanlık faturalarını Ar-Ge indirimi olarak muhasebeleştirebilir.
-
05
Merkez Dışı Faaliyetlerde Gelir Vergisi Stopaj Teşviki ve Uzaktan Çalışma
Personellerin merkez alanı dışında gerçekleştirdiği proje faaliyetleri veya lisansüstü eğitim süreçlerinde ödenen yol, konaklama ve gündelik tutarları üzerindeki stopaj kısıtlaması kaldırıldı. Bu ödemeler artık gelir vergisi stopaj teşviki şemsiyesi altında değerlendiriliyor. Ayrıca güncel mevzuat uygulamaları kapsamında, Cumhurbaşkanı Kararıyla belirlenen oranlar dahilinde Ar-Ge, yazılım ve tasarım personelinin merkez dışında uzaktan çalışma süreleri de gelir vergisi stopajı ve sigorta primi işveren hissesi teşviklerinden yararlanmaya devam ediyor.
-
06
3/A Maddesi Kapsamında Proje Bazlı Ar-Ge İndirimi ve Güncel Kurallar
Kurumlar Vergisi Kanunu’nda (KVK Md. 10/1-a) yer alan eski Ar-Ge indirimi yapısı, 6676 sayılı Kanun ile 5746 sayılı Kanun’a eklenen 3/A maddesi sayesinde modern ve denetlenebilir bir yapıya kavuşturuldu. Bu madde, Ar-Ge merkezi kurmadan proje bazlı Ar-Ge indiriminden yararlanmak isteyen işletmeler için yol haritasını belirler.
Mevzuatın ilk yayımlandığı dönemde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen süreçler, günümüzde doğrudan T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yönetilmektedir. 3/A maddesi kapsamındaki uygulama adımları ve güncel fon yükümlülükleri şu şekildedir:
- %100 İndirim Oranı: Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, işletmeleri bünyesinde münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik gerçekleştirdikleri Ar-Ge harcamalarının %100'ü, projenin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından "Ar-Ge ve yenilik projesi" olarak onaylanması şartıyla vergi matrahından indirilir.
- Başvuru Zamanlaması ve Geçici Vergi Dönemi: İndirimden faydalanılacak döneme ait geçici vergi beyannamesinin verileceği tarihe kadar, Bakanlık formatına uygun proje başvuru formunun elektronik ortamda iletilmesi gerekir. Başvurusu geciken ancak çalışmaları devam eden projelerde, projenin onaylanması halinde başvuru tarihinin içinde bulunduğu geçici vergilendirme döneminin başından itibaren yapılan harcamalar indirime konu edilebilir. Tamamlanmış projeler için geriye dönük başvuru yapılamaz.
- Bilimsel Değerlendirme ve Hakem Süreci: Bakanlık ön incelemesinin ardından proje, bilimsel değerlendirme için TÜBİTAK'a veya Bakanlığın yetkilendirdiği ilgili değerlendirme komisyonlarına sevk edilir. Konusunda uzman en az 3 hakem (akademisyen/uzman) görevlendirilerek inceleme yapılır ve değerlendirme raporları doğrultusunda sonuç yazısı hazırlanır.
- Süreç ve Maliyet: Değerlendirme sonucu, başvurunun ilgili kuruma iletilmesinden itibaren en geç 45 ila 60 iş günü içerisinde Bakanlığa sunulur ve inceleme giderleri ilgili kurum tarafından karşılanır. Olumlu sonuç yazısını alan mükellef, bu belgeyi bağlı bulunduğu vergi dairesine sunarak indirim hakkını aktifleştirir.
- Revizyonlar ve Hibeler: Proje bütçesi, süresi veya personel yapısındaki değişiklikler Bakanlık onayına tabidir. Ayrıca bu kapsamda alınan geri ödemesiz hibeler, vergiye tabi kazancın tespitinde gelir olarak, Ar-Ge indirimi tutarının tespitinde ise harcama kalemi olarak dikkate alınmaz (549 Özel Fonlar hesabında izlenir).
- Güncel Fon Ayırma Zorunluluğu (%3 Kuralı): Yıllık beyanname üzerinden yararlanılan Ar-Ge ve tasarım indirimi tutarı yasal alt sınırı aşan kurumlar vergisi mükellefleri, yararlandıkları bu indirim tutarının %3'ünü pasifte geçici bir hesaba aktarmakla yükümlüdür. Bu tutarın, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar Türkiye'de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu (GSYF) paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına (GSYO) ya da kuluçka merkezlerindeki girişimcilere sermaye olarak konulması şarttır. Aksi takdirde yıllık beyanname üzerinden indirim konusu yapılan tutarın %20'si ilgili yılda yararlanılan Ar-Ge indirimi kapsamından çıkarılır.
Not: Tasarım projeleri, 5746 sayılı Kanun'un 3/A maddesi kapsamındaki proje bazlı indirim mekanizmasının dışında tutulmuştur (Tasarım indirimi yalnızca Tasarım Merkezleri ve Teknoparklarda uygulanır).
Yenilikçi Fikrinizi Şirkete Dönüştürürken IFASTURK Yanınızda!
Ar-Ge teşviklerinden, vergi indirimlerinden ve devlet desteklerinden yararlanmanın ilk adımı, doğru kurgulanmış bir şirket yapısına sahip olmaktır. Yeni bir teknoloji girişimi (start-up) hayata geçirmeyi veya mevcut işinizi kurumsallaştırarak büyütmeyi hedefliyorsanız, uçtan uca dijital çözümler sunan IFASTURK ile şunları kolayca gerçekleştirebilirsiniz:
- Hızlı ve Online Şirket Kuruluşu: Şahıs, Limited veya Anonim şirketinizi karmaşık evrak süreçleriyle uğraşmadan, uzman desteğiyle en kısa sürede kurabilirsiniz.
- E-Dönüşüm Çözümleri: E-Fatura, e-Arşiv, e-Defter, e-İmza ve KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) gibi zorunlu dijital süreçlerinizi tek bir panel üzerinden anında aktif hale getirebilirsiniz.
- Finansal ve Resmi Süreç Yönetimi: Ön muhasebe takibinizi dijitalleştirirken, vergi takviminizi ve resmi beyanname süreçlerinizi profesyonel mali müşavir ağıyla güvenle yürütebilirsiniz.
- 5746 Ar-Ge ve Teknopark Danışmanlığı: Genç girişimci teşviklerinden 5746 sayılı Kanun Ar-Ge ve teknopark avantajlarına kadar şirketinizin hak ettiği tüm finansal avantajları doğru zamanda yakalayabilirsiniz.
5746 Sayılı Kanun ve Şirket Kuruluşu İçin Online Randevu Alın →
