TEKMER Bünyesindeki Girişimlere Sağlanan Vergisel Teşvikler ve Güncel Hesaplama Örnekleri
Türkiye'de teknoloji tabanlı girişimciliği teşvik etmek ve yenilikçi fikirleri ticarileştirmek amacıyla kurulan Teknoloji Geliştirme Merkezleri (TEKMER), KOSGEB tarafından desteklenen en stratejik kuluçka ve hızlandırma yapılarından biridir. Girişimcilerin Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge), yazılım ve inovasyon çalışmalarını büyüterek ölçeklenmelerine rehberlik eden bu merkezler, Türkiye’nin katma değerli teknoloji üretimine doğrudan katkı sağlar.
TEKMER çatısı altında faaliyet gösteren teknoloji girişimlerine sunulan kapsamlı vergi muafiyetleri ve mali teşvikler, şirketlerin finansal yüklerini önemli ölçüde hafifleterek küresel pazarlardaki rekabet güçlerini artırır. Bu rehberde, TEKMER işletmelerinin yararlandığı vergisel avantajları 2026 yılı güncel mevzuat çerçevesinde inceleyecek ve bu teşviklerin şirketinize sağlayacağı net kazançları somut hesaplama örnekleriyle ele alacağız.
5746 Sayılı Kanun Çerçevesinde Sunulan Mali Desteklerin Kapsamı
TEKMER bünyesinde yer alan işletmelere sağlanan vergisel teşvikler, temel olarak 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülür. Teknoloji odaklı girişimlerin nakit akışını korumak ve Ar-Ge bütçelerini büyütmek amacıyla sunulan bu destekler beş temel sütun üzerine inşa edilmiştir:
%100 Ar-Ge ve İnovasyon İndirimi %50 SGK İşveren Prim Desteği %80 - %95 Gelir Vergisi Stopaj Teşviki Damga Vergisi İstisnası İthal Ekipmanda Gümrük Vergisi Muafiyeti
Bu çok yönlü teşvik mekanizması, özellikle erken aşama ve büyüme (scale-up) evresindeki teknoloji şirketlerinin sermayelerini vergi yükü yerine doğrudan ürün geliştirmeye aktarmasını mümkün kılar.
01
Kurumlar Vergisinde %100 Ar-Ge ve İnovasyon İndirimi
Ar-Ge indirimi, TEKMER’de faaliyet gösteren işletmelerin Ar-Ge ve yenilik projeleri kapsamında gerçekleştirdikleri tüm uygun harcamaların, kurumlar vergisi matrahından ikinci kez (%100 oranında) indirilmesini sağlayan kritik bir vergi kalkanıdır. Harcamalar hem normal ticari gider (veya amortisman) olarak kaydedilir hem de yıl sonunda beyanname üzerinden vergi matrahından tekrar düşülür.
Uygulamalı Hesaplama Örneği (NovaVizyon Teknoloji A.Ş.)
Yapay zeka tabanlı görüntü işleme yazılımları geliştiren NovaVizyon Teknoloji A.Ş., bir TEKMER bünyesinde Ar-Ge projesi yürütmektedir. Şirketin 2026 yılı sonu itibarıyla mali verileri şu şekildedir:
- Yıllık Satış Hasılatı: 5.000.000 TL
- Satışların Maliyeti (-): 2.000.000 TL
- Ar-Ge Proje Harcamaları (-): 1.200.000 TL
- Ticari Bilanço Kârı (Kurum Kazancı): 1.800.000 TL (5M - 2M - 1,2M)
- Teşviksiz Hesaplanan Kurumlar Vergisi (%25): 450.000 TL (1.800.000 TL × %25)
- 5746 S.K. %100 Ar-Ge İndirimi Sonrası Vergi Matrahı: 600.000 TL (1.800.000 TL - 1.200.000 TL)
- Teşvik Sonrası Ödenecek Kurumlar Vergisi (%25): 150.000 TL (600.000 TL × %25)
Net Vergi Kazancı: Bu mekanizma sayesinde NovaVizyon Teknoloji A.Ş., kasasından çıkacak olan 300.000 TL (450.000 TL - 150.000 TL) tutarındaki vergiyi doğrudan şirket bünyesinde tutarak yeni yazılım modüllerinin geliştirilmesine kaynak olarak aktarabilir.
02
SGK İşveren Hissesi Prim Desteği ile Personel Maliyet Avantajı
Teknoloji şirketlerinin en büyük gider kalemi nitelikli insan kaynağıdır. TEKMER’deki Ar-Ge ve destek personelinin brüt ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı (%50'si), Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Bu teşvik, işverenin istihdam maliyetini doğrudan düşürerek Ar-Ge ekibini büyütmesine olanak tanır.
Uygulamalı Hesaplama Örneği (Aylık 120.000 TL Brüt Ücret)
NovaVizyon Teknoloji A.Ş. bünyesinde tam zamanlı Ar-Ge personeli olarak görev yapan kıdemli bir veri bilimcinin aylık brüt ücreti 120.000 TL'dir. SGK primi işveren payı normal şartlarda %20,75 (5510 sayılı Kanun kapsamındaki 5 puanlık düzenli ödeme indirimi sonrasında %15,75) olarak uygulanmaktadır:
- İndirimsiz SGK İşveren Payı (%20,75): 24.900 TL (120.000 TL × %20,75)
- 5510 Sayılı Kanun 5 Puan İndirimi Sonrası Pay (%15,75): 18.900 TL (120.000 TL × %15,75)
- 5746 Sayılı Kanun %50 SGK Devlet Desteği (%7,875): 9.450 TL / Ay (18.900 TL / 2)
Not: 5746 sayılı Kanun ve SGK Genelgeleri uygulamasında, %5'lik Hazine indirimi düşüldükten sonra kalan işveren prim hissesinin tam yarısı devlet tarafından karşılanır.
Net İstihdam Tasarrufu: Şirket, yalnızca tek bir mühendis için aylık 9.450 TL, yıllık ise 113.400 TL ek SGK işveren maliyeti tasarrufu elde eder. 10 kişilik bir Ar-Ge ekibinde bu rakam yıllık 1.134.000 TL'lik devasa bir kaynak anlamına gelir.
03
Nitelikli İstihdamı Güçlendiren Gelir Vergisi Stopaj Teşviki
Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde çalışan personelin maaşlarından kesilen gelir vergisi (stopaj), personelin akademik eğitim derecesine göre belirli oranlarda terkin edilir (silinir) ve işverene teşvik olarak bırakılır. 5746 sayılı Kanun uyarınca uygulanan muafiyet oranları şöyledir:
%95 Doktora veya Temel Bilimler Yüksek Lisans Derecesi
%90 Yüksek Lisans veya Temel Bilimler Lisans Derecesi
%80 Diğer Lisans ve Ön Lisans Mezunları
Uygulamalı Hesaplama Örneği (SiberKalkan Bilişim Ltd. Şti.)
TEKMER bünyesinde faaliyet gösteren SiberKalkan Bilişim Ltd. Şti.'de Ar-Ge mühendisi olarak çalışan ve bilgisayar mühendisliği yüksek lisans mezunu olan Kerem Yılmaz'ın aylık brüt ücreti 100.000 TL'dir. Asgari ücret gelir vergisi istisnası düşüldükten sonra hesaplama şu şekilde gerçekleşir:
- Aylık Brüt Ücret: 100.000 TL
- SGK İşçi Payı ve İşsizlik Sigortası Kesintisi (%15): 15.000 TL (100.000 TL × %15)
- Gelir Vergisi Matrahı: 85.000 TL (100.000 TL - 15.000 TL)
- Hesaplanan Gelir Vergisi (%15 İlk Vergi Dilimi Varsayımıyla): 12.750 TL (85.000 TL × %15)
- Asgari Ücret Gelir Vergisi İstisnası Sonrası Kalan Vergi: 8.500 TL (4.250 TL istisna düşüldüğünde)
- Gelir Vergisi Stopaj Teşviki (%90 Yüksek Lisans Oranı): 7.650 TL / Ay (8.500 TL × %90)
- Vergi Dairesine Ödenecek Net Gelir Vergisi: 850 TL (8.500 TL - 7.650 TL)
Artan Vergi Avantajı: Şirket, yüksek lisans mezunu Ar-Ge personeli için sağlanan stopaj teşviki sayesinde ilk vergi diliminde dahi tek bir personelde aylık 7.650 TL vergi avantajı yakalamaktadır. Yılın ilerleyen aylarında personelin üst vergi dilimlerine (%20, %27, %35) girmesiyle birlikte bu teşvikin sağladığı aylık tasarruf tutarı katlanarak artmaktadır.
04
Sözleşme ve Bordrolarda Damga Vergisi İstisnası
TEKMER işletmelerinin yürüttükleri Ar-Ge ve yenilik faaliyetleriyle ilgili düzenlenen tüm sözleşmeler, resmi kağıtlar ve Ar-Ge personeli ücret bordroları damga vergisinden tamamen muaftır.
Uygulamalı Hesaplama Örneği (2.500.000 TL Ar-Ge Sözleşmesi)
SiberKalkan Bilişim Ltd. Şti., geliştirdiği siber güvenlik projesinin altyapı testleri ve danışmanlık hizmeti için tedarikçi bir firmayla 2.500.000 TL tutarında bir Ar-Ge hizmet sözleşmesi imzalamıştır. Normal ticari koşullarda bu sözleşme için binde 9,48 (%0,948) oranında damga vergisi ödenmesi gerekir:
- Normal Şartlarda Ödenecek Sözleşme Damga Vergisi: 23.700 TL (2.500.000 TL × %0,948)
- 5746 Sayılı Kanun Kapsamında Ödenen Tutar: 0 TL (Tam İstisna)
Sözleşme + Bordro Tasarrufu: Şirket, yalnızca tek bir sözleşmede 23.700 TL tutarında doğrudan nakit tasarrufu sağlamıştır. Ayrıca her ay Ar-Ge personellerinin brüt maaşları üzerinden kesilmesi gereken binde 7,59 (%0,759) oranındaki bordro damga vergisi de sıfırlanarak sürekli bir maliyet avantajı yaratılır.
05
İthal Ar-Ge Ekipmanlarında Gümrük Vergisi Muafiyeti
Ar-Ge ve yenilik projelerinde kullanılmak üzere yurt dışından ithal edilen makine, teçhizat, donanım, özel yazılım lisansları ve test ekipmanları gümrük vergisinden ve her türlü fondan müstesnadır. Ayrıca bu ithalat işlemleri sırasında düzenlenen kağıtlar damga vergisi ve harçtan muaftır.
Uygulamalı Hesaplama Örneği (800.000 TL Test Cihazı İthalatı)
SiberKalkan Bilişim Ltd. Şti., yürüttüğü donanım tabanlı şifreleme Ar-Ge çalışmaları kapsamında yurt dışından 800.000 TL değerinde yüksek frekanslı özel bir test ve simülasyon cihazı ithal etmiştir. Normal şartlarda bu ekipman için %10 oranında gümrük vergisi uygulanmaktadır:
- Normal Şartlarda Hesaplanan Gümrük Vergisi (%10): 80.000 TL (800.000 TL × %10)
- 5746 Sayılı Kanun Kapsamında Ödenen Gümrük Vergisi: 0 TL (Tam Muafiyet)
İthalat Maliyet Avantajı: Gümrük vergisi istisnası sayesinde işletme, ithalat aşamasında 80.000 TL'lik ek maliyete katlanmadan ileri teknoloji ekipmanını laboratuvarına dahil edebilmiştir.
Büyüme Odaklı Girişimler İçin Stratejik Değerlendirme
TEKMER bünyesinde yer alan şirketlere sunulan vergisel avantajlar, sadece kağıt üzerinde kalan muhasebe indirimleri değil; girişimlerin ölüm vadisini (valley of death) aşmasını sağlayan hayati finansman araçlarıdır. Kurumlar vergisindeki %100 Ar-Ge indirimi, istihdam maliyetlerini hafifleten SGK ve stopaj teşvikleri ile operasyonel yükü azaltan damga ve gümrük vergisi muafiyetleri, teknoloji girişimlerinin nakit yakma oranını (burn rate) düşürerek yatırım turlarına çok daha güçlü bilançolarla çıkmasına zemin hazırlar.
📋 Özetlersek;
-
Çifte Vergi Kalkanı (%100 Ar-Ge İndirimi): TEKMER bünyesinde yürüttüğünüz projelerdeki Ar-Ge harcamalarınızı hem gider olarak yazabilir hem de yıl sonunda kurumlar vergisi matrahınızdan ikinci kez (%100 oranında) düşerek önemli bir sermaye tasarrufu sağlayabilirsiniz.
-
Personel Maliyetlerinde Büyük Düşüş: Ar-Ge personellerinizin SGK işveren prim hissesinin yarısı Hazine tarafından karşılanırken, çalışanların eğitim durumuna göre %80 ile %95 arasında değişen gelir vergisi stopaj muafiyetiyle nitelikli istihdam maliyetleriniz minimize edilir.
-
Operasyonel ve İthalat Muafiyetleri: Ar-Ge faaliyetleriniz kapsamında imzaladığınız sözleşmeler ve personel bordroları damga vergisinden; projeleriniz için yurt dışından getirdiğiniz test cihazları ve donanımlar ise gümrük vergisinden tamamen muaftır.
Teknoloji Girişiminizi IFASTURK ile Hızla Kurun, Teşvikleri Kaçırmayın!
Parlak bir iş fikriniz veya geliştirmekte olduğunuz yenilikçi bir yazılım projeniz mi var? TEKMER ve Ar-Ge teşviklerinden eksiksiz yararlanmanın ilk adımı, girişiminizi doğru şirket türüyle ve sağlam bir mali altyapıyla hayata geçirmektir. Şirket kurmayı düşünen teknoloji girişimcileri ve KOBİ'ler için uçtan uca dijital çözümler sunan IFASTURK ile şunları zahmetsizce gerçekleştirebilirsiniz:
- Hızlı ve Online Şirket Kuruluşu: Şahıs, Limited veya Anonim Şirket kuruluş işlemlerinizi ofisinizden bile çıkmadan, uzman mali müşavir desteğiyle birkaç gün içinde tamamlayabilirsiniz.
- Ar-Ge ve TEKMER Teşvik Danışmanlığı: 5746 sayılı Kanun kapsamındaki Ar-Ge indirimi, SGK teşvikleri ve stopaj muafiyetlerinin bordro ve muhasebe süreçlerinize hatasız uygulanmasını sağlayabilirsiniz.
- Dijital Ön Muhasebe ve E-Dönüşüm: E-Fatura, e-Arşiv, e-Defter ve gelir-gider takibi süreçlerinizi tek bir dijital platform üzerinden kolayca yönetebilirsiniz.
- Sıfır Bürokratik Yük: Vergi dairesi, ticaret odası ve SGK bildirimi gibi tüm resmi süreçlerinizi IFASTURK'ün uzman ekibine devrederek zaman kazanabilirsiniz.
Ücretsiz Ön Değerlendirme ve Şirket Kuruluşu İçin Randevu Alın →
TEKMER Vergi Avantajları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
5746 sayılı Kanun kapsamında TEKMER'de yürütülen Ar-Ge ve yenilik projeleri için yapılan uygun harcamalar, yıl içinde hem ticari gider (veya aktifleştirilerek amortisman) olarak muhasebeleştirilir hem de yıl sonunda Kurumlar Vergisi Beyannamesi üzerinde vergi matrahından ikinci kez (%100 oranında) indirilir. Örneğin 1.200.000 TL Ar-Ge harcaması olan bir şirket, %25 kurumlar vergisi oranıyla 300.000 TL ek vergi tasarrufu sağlar.
Ar-Ge ve destek personelinin brüt ücretleri üzerinden hesaplanan %20,75 oranındaki SGK işveren payından önce 5510 sayılı Kanun kapsamındaki 5 puanlık Hazine indirimi düşülür (%15,75 kalır). Kalan %15,75'lik işveren prim hissesinin tam yarısı (%7,875) 5746 sayılı Kanun kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanır.
5746 sayılı Kanun uyarınca Ar-Ge ve destek personelinin ücretlerinden kesilen gelir vergisi (asgari ücret istisnası düşüldükten sonra); doktoralı veya temel bilimler yüksek lisanslı personelde %95, yüksek lisanslı veya temel bilimler lisanslı personelde %90, diğer lisans ve ön lisans mezunu Ar-Ge personelinde ise %80 oranında terkin edilerek işverene teşvik olarak bırakılır.
Paylaş
